Boşanma veya ayrılık sonrasında velayet hakkı kendisine verilmeyen anne ya da babanın çocukla kişisel ilişki kurma hakkı bulunmaktadır. Bu hak, yalnızca ebeveynlerin değil, aynı zamanda çocuğun da anne ve babasıyla sağlıklı bir ilişki sürdürme hakkının sonucudur.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 182 ve 323. maddeleri uyarınca, çocukla kişisel ilişki kurulmasında temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
1. Çocukla Kişisel İlişki Nasıl Kurulur?
Mahkeme, çocuğun yaşı, ihtiyaçları, eğitim durumu ve ebeveynlerin koşullarını dikkate alarak kişisel ilişkinin kurulacağı gün ve saatleri belirler.
Velayet hakkına sahip ebeveyn, haklı bir neden bulunmadıkça mahkeme kararında belirtilen kişisel ilişkiyi engelleyemez. Türk Medeni Kanunu'nun 324. maddesi uyarınca anne ve baba, birbirlerinin çocukla kişisel ilişkisini zedelemekten kaçınmakla yükümlüdür.
2. Çocuk Teslimi Nerede Yapılır?
Taraflar, mahkeme kararına uygun şekilde çocuk teslimini kendi aralarında gerçekleştirebilirler. Ancak anlaşmazlık yaşanması hâlinde çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin kararların yerine getirilmesi, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 41/A ve devamı maddeleri uyarınca Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri (ADM) aracılığıyla sağlanır.
Bu süreçte çocuk teslimi, müdürlük tarafından belirlenen çocuk görüşme merkezlerinde veya uygun teslim mekânlarında gerçekleştirilir.
3. Anne veya Baba Çocuğu Teslim Etmezse Ne Yapılmalıdır?
Mahkeme kararına rağmen çocuğun teslim edilmemesi hâlinde, kişisel ilişki hakkı engellenen ebeveyn ilgili Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurabilir.
Başvuru üzerine müdürlük, çocuğu teslim etmekle yükümlü ebeveynle iletişime geçerek mahkeme kararının yerine getirilmesini ister.
Çocuğun teslim edilmemesi hâlinde usulüne uygun teslim emri düzenlenir. Teslim emrine rağmen kişisel ilişki engellenirse durum tutanak altına alınır ve gerekli hukuki işlemler başlatılabilir.
4. Çocuğu Teslim Etmeyen Ebeveyne Hangi Yaptırımlar Uygulanır?
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 41/F maddesi uyarınca, kişisel ilişki kurulmasına ilişkin teslim emrine aykırı davranan veya emrin yerine getirilmesini engelleyen kişi hakkında, kanuni şartların oluşması hâlinde 3 günden 10 güne kadar disiplin hapsi uygulanabilir.
Bu yaptırım için teslim emrinin usulüne uygun tebliğ edilmiş olması ve emre aykırılığın tespit edilmesi gerekmektedir. Şikâyet, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde ilgili aile mahkemesine yapılmalıdır.
Sonuç
Çocukla kişisel ilişki kurulması, hem ebeveynlerin hem de çocuğun hukuken korunan hakları arasındadır. Mahkeme kararına rağmen kişisel ilişkinin engellenmesi hâlinde Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerine başvurularak kararın yerine getirilmesi ve gerekli şartlarda hukuki yaptırımların uygulanması mümkündür.
Kalaycı Hukuk Partners olarak, çocukla kişisel ilişki kurulması ve çocuk teslimine ilişkin uyuşmazlıklarda çocuğun üstün yararını esas alan hukuki çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Kaynakça
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 182, 323 ve 324.
2. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, m. 41/A, 41/C ve 41/F.
3. 7343 sayılı Kanun, 30.11.2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete.
4. Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kurulmasına İlişkin İlam ve Tedbir Kararlarının Yerine Getirilmesine Dair Yönetmelik, 04.08.2022 tarihli ve 31913 sayılı Resmî Gazete.
5. T.C. Adalet Bakanlığı, Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin uygulama açıklamaları.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir.
Bu yayın genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Tüm yayınlara dön
